Brainrot to slangowe określenie na chaotyczne, pozbawione głębszego sensu treści internetowe, których nadmierne pochłanianie prowadzi do pogorszenia funkcji poznawczych i rozproszenia uwagi – zjawisko to nazywa się potocznie gniciem mózgu. Wyjaśniamy, skąd wziął się ten termin i dlaczego stał się symbolem cyberkultury młodego pokolenia.
Czym dokładnie jest brainrot?
W najprostszym ujęciu brainrot opisuje zalew internetu materiałami o niskiej wartości merytorycznej – krótkimi filmikami, absurdalnymi memami czy generowanymi przez sztuczną inteligencję animacjami. Nie chodzi tu tylko o samą treść, ale przede wszystkim o jej wpływ na umysł odbiorcy. Termin ten funkcjonuje jako quasi-psychologiczne ostrzeżenie przed skutkami długotrwałego przebywania w środowisku przesyconym tego typu bodźcami.
Eksperci z Oxford University przeanalizowali to pojęcie, uznając je za Oksfordzkie Słowo Roku 2024. W oficjalnej definicji wskazali, że brain rot wyraża obawy o szkodliwy wpływ treści online, uznawanych za trywialne i mało wymagające. Samo określenie nie jest jednak nowe – pierwszy raz pojawiło się w 1854 roku w książce „Walden” Henry’ego Davida Thoreau, gdzie posłużyło do krytyki odchodzenia od złożonych idei na rzecz prostych, powierzchownych myśli.
Współcześnie termin zyskał nowe życie i znacznie bardziej dosłowny wydźwięk. Używa się go do opisania zarówno samych wiralowych produkcji, jak i stanu psychicznego osób, które spędzają długie godziny, scrollując podobne materiały. Co istotne, twórcy tych treści to często najmłodsi użytkownicy sieci – przedstawiciele pokolenia Alfa, urodzeni w latach 2010–2015, a także najpóźniejsze roczniki zetek.
Skąd pochodzi to pojęcie?
Historia terminu wpisuje się w szerszy kontekst ewolucji języka w społecznościach internetowych. Początki użycia słowa brainrot w sieci datuje się na rok 2004, choć wtedy nie miało ono jeszcze tak masowego zasięgu. Dopiero trzecia dekada XXI wieku przyniosła mu globalną rozpoznawalność. Wraz z rozwojem TikToka i krótkich formatów wideo określenie to zaczęło idealnie pasować do lawiny bezsensownych, ale hipnotyzujących filmików.
Przełomowym momentem było zgłoszenie brainrota do plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku 2024, organizowanego przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Choć finalnie zwyciężyło słowo sigma, to właśnie brainrot zdobył ogromną popularność w przestrzeni cyfrowej. Dowodem na to jest około 1,5 miliona filmów z hasztagiem #brainrot na TikToku, który stał się prawdziwą wizytówką tego trendu.
Termin „brain rot” został wykorzystany już w 1854 roku w książce „Walden”, a współcześnie wyraża on obawy o pogarszający się stan psychiczny podczas nadmiernego konsumowania trywialnych treści online.
Sam portal The New York Times podejmował temat w artykule „If You Know What ‘Brainrot’ Means, You Might Already Have It”, a NBC News oraz The Daily Dot relacjonowały jego wpływ na konwersacje rodziców z dorastającymi dziećmi. Z kolei Newport Institute zwracał uwagę na powiązanie tego zjawiska ze zdrowiem psychicznym młodych dorosłych. Tak szerokie zainteresowanie mediów pokazuje, że mamy do czynienia z kulturowym fenomenem, a nie chwilową modą.
Język pokolenia Alfa, czyli slang brainrot
Cyberkultura pokolenia Alfa wytworzyła odrębny, ekscentryczny słownik. Nie są to pojedyncze wtręty, lecz cały system znaczeń oparty na memach i postaciach znanych z internetu. Termin skibidi wywodzi się bezpośrednio od serii Skibidi Toilet i pełni funkcję absurdalnego, uniwersalnego przymiotnika. Z kolei rizz, za którego popularyzację odpowiada streamer Kai Cenat, oznacza charyzmę wykorzystywaną przy podrywie, a gyatt to po prostu pośladki.
Ten specyficzny leksykon uzupełniają: fanum tax – fraza stworzona przez youtubera Fanuma, opisująca przyjacielską kradzież jedzenia, oraz rizzler jako określenie osoby odnoszącej sukcesy we flirtowaniu. Trzeba też wyróżnić kilka kolejnych pojęć, które młodzi użytkownicy sieci stosują na porządku dziennym:
- aura points – metaforyczne punkty mierzące poziom bycia „fajnym”,
- drip – synonim modnego, przyciągającego wzrok ubioru,
- cap – słowo na oznaczenie kłamstwa,
- Ohio – coś dziwnego, nieoczywistego, odbiegającego od normy.
W kontekście wyglądu fizycznego niezwykle popularny stał się looksmaxxing, czyli zestaw metod służących maksymalizacji atrakcyjności. Obejmuje on między innymi mewing – ćwiczenie polegające na trzymaniu języka na podniebieniu w celu poprawy kształtu szczęki – a także bardziej inwazyjne praktyki, takie jak bonesmashing. Te wyrazy, pierwotnie funkcjonujące wyłącznie w języku angielskim, systematycznie przenikają do polskiego slangu młodzieżowego i codziennej komunikacji nastolatków.
Fenomen Italian brainrot
Na przełomie 2024 i 2025 roku wyłonił się specyficzny trend nazywany italian brainrot. Bazuje on na postaciach o absurdalnych, włosko brzmiących imionach, które są mieszańcami zwierząt, przedmiotów i roślin. Wszystkie cechuje wygląd wygenerowany przez sztuczną inteligencję i surrealistyczna, pozbawiona kontekstu estetyka. Choć wydają się przypadkowe, tworzą spójne uniwersum, które błyskawicznie podbiło media społecznościowe.
Pionierem i niejako pierwszym reprezentantem tego nurtu był Tralalero Tralala – rekin w niebieskich butach, który zadebiutował 13 stycznia 2025 roku za sprawą użytkownika @eZburger401, zanim jego konto zniknęło z sieci. Za nim szybko podążyły kolejne kreacje:
- Ballerina Cappuccina – baletnica z głową o kształcie filiżanki z kawą,
- Trippi Troppi – połączenie kota z krewetką,
- Bombardiro Crocodilo – hybryda samolotu i krokodyla,
- Chimpanzini Bananini – DJ-małpo-banan, uznawany za mistrza imprez.
Do rozpoznawalnych postaci należą też Chimpanzini Cocosini, Chimpanzini Ananasini, Bombombini Gusini (samolot-gęś), Cappuccino Assassino (kubek kawy dzierżący miecze), el Bobrito Bandito (bóbr-gangster), Tung Tung Tung Sahur (chodzący pień drewna) oraz Liri Liri Larila – słonio-kaktus w klapkach. Każda nazwa zapisywana jest na wiele rozbieżnych sposobów, co dodatkowo podkreśla chaotyczny charakter tego nurtu.
Italian brainrot błyskawicznie wyszedł poza obręb TikToka. Na Spotify dostępne są playlisty z brainrotowymi piosenkami, a na platformie Roblox powstała gra „Zgadnij włoski brainrot”, polegająca na odgadywaniu nazw postaci. Youtuber Przemekbestgames, mający na koncie złote płyty za utwory „Skibidi Toilet” oraz „Huggy Wuggy”, opublikował również „Tralalero Tralala*Piosenka”. Młodzi odbiorcy sami przyznają, że oglądają to, bo jest „głupie, śmieszne i baaaardzo wciągające” – i właśnie w tym tkwi istota tego trendu.
Skibidi Toilet – gdzie wszystko się zaczęło
Nim italian brainrot zalał sieć, grunt pod to zjawisko przygotowało Skibidi Toilet. To wiral internetowy, który swój początek wziął na kanale DaFuq!?Boom! na YouTubie, prowadzonym przez Aleksieja Gierasimowa. Głównym bohaterem jest głowa wystająca z toalety, a kolejne odcinki – jest ich już aż 78 – przynoszą coraz bardziej odrealnione starcia między klozetami z ludzkimi twarzami a postaciami mającymi w miejscu głowy kamery lub telewizory. Kanał subskrybuje 45 milionów osób, co pokazuje potężny zasięg produkcji.
Gdzie szukać wiedzy o brainrocie?
Rosnące zainteresowanie tym nurtem przejawia się nie tylko w statystykach platform społecznościowych, ale również w powstających inicjatywach edukacyjnych. Na TikToku działa między innymi konto grammar.mamma, którego autorka przystępnie tłumaczy znaczenie poszczególnych słów i zachęca do dzielenia się tą wiedzą z osobami spoza pokolenia Alfa. Portale takie jak SBS News, Vox, The Columbus Dispatch czy stuff.co.nz regularnie publikują analizy i słowniczki terminów dla rodziców, którzy nie nadążają za językiem swoich dzieci.
Patrząc na słowa roku Oxforda z ostatnich dwóch dekad, widać rosnącą obsesję społeczeństwa na punkcie ewolucji wirtualnego życia – powiedział Casper Grathwohl, prezes Oxford Languages.
Oksfordzka analiza wykazała, że wcześniejsze zwycięskie słowa, takie jak rizz, stanowiły przykład tego, jak język jest formowany, kształtowany i udostępniany wewnątrz społeczności internetowych. Tymczasem brainrot opisuje już nie sam język, a postrzegane zagrożenie zbytniego zanurzenia w świecie online. Symbolicznym potwierdzeniem skali oddziaływania tego slangu było przemówienie australijskiej senatorki Fatimy Payman, która w parlamencie świadomie użyła słów skibidi oraz rizz. Jej wystąpienie zostało natychmiast ochrzczone mianem brainrotu przez krajowe i zagraniczne media.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Co oznacza termin „brainrot”?
To potoczne określenie na zalew trywialnych treści internetowych oraz stan umysłu degradujący uwagę i funkcje poznawcze wskutek ich nadmiernego konsumowania.
Skąd pochodzi słowo brainrot i kiedy się pojawiło po raz pierwszy?
Pojęcie ma historyczne użycie już w 1854 roku w książce Walden, a do internetu trafiło od około 2004 roku, zyskując jednak popularność dopiero w trzeciej dekadzie XXI wieku.
Dlaczego Oxford uznał brainrot za Słowo Roku 2024?
Oxford wskazał, że wyraża ono obawy dotyczące szkodliwego wpływu płytkich treści online na użytkowników, pokazując rosnące znaczenie tego problemu.
Jakie formaty treści najczęściej opisuje się jako brainrot?
Są to krótkie, wiralowe filmiki, absurdalne memy oraz generowane przez AI animacje o niskiej wartości merytorycznej.
Kto najczęściej tworzy i konsumuje treści określane jako brainrot?
Głównie młodsi internauci, w tym przedstawiciele pokolenia Alfa i młode roczniki Z, którzy intensywnie korzystają z krótkich formatów wideo.
Czym jest italian brainrot i kiedy się pojawił?
To trend z końca 2024 i początku 2025 roku opierający się na surrealistycznych postaciach o włosko brzmiących nazwach, generowanych przez AI i szeroko rozpowszechnionych w mediach społecznościowych.
Jakie przykłady zjawisk przygotowały grunt pod italian brainrot?
Wcześniej popularność zdobyły projekty takie jak Skibidi Toilet oraz inne wirale i krótkie formy wideo, które ukształtowały estetykę i odbiorców tego nurtu.
Gdzie można znaleźć rzetelne informacje o brainrocie?
O temacie piszą serwisy takie jak The New York Times, NBC News, Vox czy lokalne portale, a także konta edukacyjne na TikToku oraz artykuły i słowniczki dla rodziców na wymienionych platformach.
